Najważniejsze normy sanitarne dla wózków gastronomicznych w Polsce
Rozpoczęcie działalności w branży mobilnej gastronomii wiąże się nie tylko z wyborem ciekawego menu, ale przede wszystkim z koniecznością spełnienia rygorystycznych wymogów prawnych. W Polsce każdy punkt sprzedaży posiłków „na kółkach” musi przejść proces odbioru przez Państwową Inspekcję Sanitarną. Zrozumienie kluczowych zasad higieny i bezpieczeństwa żywności jest niezbędne, aby uniknąć problemów formalnych i zapewnić bezpieczeństwo konsumentom.
Podstawa prawna i konstrukcja wózka
Z punktu widzenia prawa, wózek gastronomiczny traktowany jest jako ruchomy zakład żywienia zbiorowego. Oznacza to, że podlegają mu ogólne przepisy prawa żywnościowego oraz zasady systemu HACCP. Sanepid ocenia mobilną gastronomię na podstawie realnych warunków pracy, dlatego kluczowe znaczenie ma już sam etap projektowania i wyboru materiałów.
Wózek musi być wykonany z materiałów trwałych i bezpiecznych w kontakcie z żywnością. Powierzchnie robocze powinny być gładkie, nienasiąkliwe oraz odporne na działanie środków chemicznych. Należy unikać materiałów porowatych, szczelin i pęknięć, w których mogłyby gromadzić się zanieczyszczenia. Ważne jest również wyraźne wydzielenie stref: przygotowywania posiłków, ich przechowywania oraz mycia sprzętu.
Higiena rąk i zarządzanie wodą
Prawidłowo zaprojektowana instalacja wodna stanowi fundament odbioru sanitarnego. Każdy wózek musi posiadać system zapewniający dostęp do bieżącej ciepłej i zimnej wody. Niezbędne wyposażenie obejmuje:
- osobny zbiornik na czystą wodę oraz większy zbiornik na ścieki,
- dedykowaną umywalkę do rąk,
- bezdotykowe dozowniki mydła i środków dezynfekujących,
- jednorazowe ręczniki papierowe.
W przypadku mycia naczyń wielorazowych wymagany jest zazwyczaj zlew dwukomorowy. Wiele osób decyduje się na stosowanie naczyń jednorazowych, co pozwala na uproszczenie niektórych procedur, jednak nie zwalnia z obowiązku posiadania punktu do higieny rąk.
Przechowywanie żywności i gospodarka odpadami
Zapewnienie odpowiedniej temperatury przechowywania produktów to jeden z najważniejszych aspektów bezpieczeństwa. Wózek musi być wyposażony w urządzenia chłodnicze lub mrożące zintegrowane z systemem monitorowania temperatury. Wszystkie surowce powinny znajdować się w szczelnych pojemnikach, a żywność musi być bezwzględnie odseparowana od środków czystości.
Równie istotne jest zarządzanie odpadami. Pojemniki na śmieci muszą być zamykane i regularnie opróżniane. Podczas kontroli wymagane jest okazanie umowy na odbiór odpadów oraz dbałość o czystość nie tylko wewnątrz wózka, ale i w jego bezpośrednim otoczeniu.
Dokumentacja i wymogi formalne
Nawet najlepiej wyposażony wózek nie przejdzie odbioru bez kompletu dokumentów. Do najważniejszych należą:
- Wdrożona księga HACCP oraz procedury dobrej praktyki higienicznej (GHP) i produkcyjnej (GMP).
- Aktualne orzeczenia sanitarno-epidemiologiczne personelu.
- Rejestry temperatur oraz opisy procedur mycia i dezynfekcji.
- Dokumentacja techniczna i serwisowa urządzeń.
Warto pamiętać, że interpretacja przepisów może nieznacznie różnić się w zależności od konkretnej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Dlatego zaleca się konsultację projektu z lokalnym urzędem jeszcze przed rozpoczęciem prac adaptacyjnych.
Wózek gastronomiczny to kompletne i samowystarczalne stanowisko pracy, w którym ergonomia i higiena są ważniejsze od estetyki. Profesjonalne podejście do norm sanitarnych już na etapie planowania pozwala na bezproblemowe rozpoczęcie działalności i budowanie zaufania wśród klientów. Ignorowanie tych zasad niemal zawsze kończy się negatywną decyzją Sanepidu, co uniemożliwia legalną sprzedaż.
